Bị lừa vay tiền qua app phải làm sao? 6 bước cần làm ngay trong 24 giờ đầu

Ảnh: Icons8 Team trên Unsplash

Tóm tắt nhanh: Nếu phát hiện mình bị lừa khi vay qua app, hãy làm ngay theo thứ tự: ngừng chuyển thêm bất kỳ khoản nào, lưu toàn bộ bằng chứng, báo ngân hàng để chặn giao dịch, thu hồi quyền truy cập của ứng dụng, báo trước cho người thân, và trình báo công an. Bạn chỉ có nghĩa vụ trả phần gốc thực nhận với lãi trong giới hạn luật định, không phải trả các khoản phí và lãi bất hợp pháp.

Dấu hiệu cho thấy bạn đang bị lừa, không phải "trục trặc hệ thống"

• Đã chuyển "phí mở khóa" nhưng tiền vay vẫn không về, và lại được yêu cầu chuyển thêm
• Nhận tiền ít hơn hợp đồng rất nhiều, nhưng bị tính nợ trên số ghi trong hợp đồng
• Chưa đến hạn đã bị gọi điện, nhắn tin đe dọa, ghép ảnh bôi nhọ
• Người thân, đồng nghiệp bắt đầu nhận cuộc gọi đòi nợ thay bạn

Nếu gặp bất kỳ dấu hiệu nào ở trên, đừng chờ "giải quyết với bên app" nữa. Hãy chuyển sang các bước bảo vệ bản thân.

6 bước cần làm ngay

Bước	Việc cần làm	Vì sao quan trọng
1	Ngừng chuyển tiền, dù được hứa hoàn lại	Mỗi khoản chuyển thêm là mất thêm; không có "phí" nào giúp lấy lại tiền
2	Lưu bằng chứng: chụp màn hình hợp đồng, tin nhắn, lịch sử chuyển khoản, số điện thoại, tên app	Đây là căn cứ để trình báo và chứng minh số tiền thực nhận
3	Gọi ngân hàng của bạn để báo giao dịch lừa đảo, yêu cầu hỗ trợ tra soát	Nếu tiền vừa chuyển, có cơ hội chặn hoặc truy vết tài khoản nhận
4	Thu hồi quyền danh bạ, ảnh, vị trí của app trong cài đặt điện thoại, rồi gỡ app	Hạn chế dữ liệu bị dùng để đe dọa
5	Báo trước cho gia đình, đồng nghiệp rằng bạn đang bị quấy rối và không cần phản hồi	Giảm tác dụng của chiêu đòi nợ qua người thân
6	Trình báo công an nơi cư trú, mang theo bằng chứng đã lưu	Hành vi lừa đảo và đòi nợ đe dọa là vi phạm pháp luật

Trình báo công an như thế nào?

Bạn có thể đến trực tiếp công an xã, phường nơi đang cư trú, hoặc sử dụng chức năng kiến nghị, phản ánh về an ninh trật tự trên ứng dụng VNeID. Khi trình báo, hãy chuẩn bị:

• Bản in hoặc ảnh chụp hợp đồng, tin nhắn, lịch sử giao dịch
• Thông tin tài khoản ngân hàng đã nhận tiền của bạn
• Tên ứng dụng, đường link tải, số điện thoại liên hệ của bên cho vay

Trường hợp khẩn cấp bị đe dọa đến an toàn, gọi 113.

Tôi có phải trả khoản nợ cho app lừa đảo không?

Về nguyên tắc pháp luật, bạn chỉ có nghĩa vụ trả phần tiền gốc thực sự đã nhận cùng lãi trong giới hạn luật cho phép. Các khoản sau là không hợp pháp và bạn không có nghĩa vụ trả:

• Phí "mở khóa", phí "xác minh" đã chuyển mà không nhận được khoản vay
• Phần lãi vượt mức trần theo Bộ luật Dân sự
• Phí phạt, phí gia hạn không có trong thỏa thuận hợp pháp

Nếu đã nhận tiền thật, hãy trả phần gốc qua kênh có chứng từ và giữ lại biên nhận.

Làm gì khi bị đòi nợ bằng cách đe dọa, bôi nhọ?

• Không đôi co, không chuyển tiền để "mua sự im lặng"
• Chặn số, nhưng lưu lại tin nhắn trước khi chặn
• Báo nhà mạng và nền tảng mạng xã hội để gỡ nội dung bôi nhọ
• Bổ sung bằng chứng vào hồ sơ đã trình báo công an

Hành vi đe dọa, xúc phạm danh dự để đòi nợ có thể bị xử phạt hành chính hoặc hình sự tùy mức độ.

Câu hỏi thường gặp

Bị lừa mất 2 triệu thì có nên trình báo không, hay quá nhỏ? Nên. Nhiều nạn nhân nhỏ cộng lại giúp cơ quan chức năng xử lý cả đường dây.

Có lấy lại được tiền đã chuyển không? Không chắc chắn, nhưng báo ngân hàng càng sớm thì cơ hội tra soát càng cao.

Nợ app lừa đảo có bị ghi lên CIC không? Chỉ tổ chức tín dụng được cấp phép mới báo cáo lên CIC. App lừa đảo không có quyền này, dù họ thường dùng lời đe dọa đó.

Nguồn tham khảo: Bộ luật Dân sự 2015, Bộ luật Hình sự 2015 và khuyến cáo phòng chống lừa đảo của Bộ Công an.